دستگاهی که پشه را پیدا می‌ کند، مسیرش را می‌ سنجد و در هوا هدف می‌گیرد!

این دستگاه چطور پشه را پیدا می‌کند؟

قضیه خیلی جالب‌تر از یک دوربین ساده است. در نمونه‌هایی مانند Photon Matrix، حسگرهای LiDAR محیط را اسکن می‌ کنند و فاصله و موقعیت اجسام را اندازه می‌گیرند. در کنار آن، فناوری‌ های دیگری مانند رادار mmWave و سیستم بینایی مبتنی بر هوش مصنوعی به شناسایی هدف کمک می‌کنند. هدف این است که دستگاه بتواند یک جسم کوچک و متحرک را از پس‌زمینه تشخیص دهد و بفهمد با یک حشره روبه‌رو است.

این فناوری البته کاملا جدید نیست. سال‌هاست پژوهشگران روی سیستم‌هایی کار می‌کنند که بتوانند حشرات پرنده، از جمله پشه‌ها، را در زمان پرواز تشخیص و مسیر حرکتشان را ثبت کنند. در یک پژوهش منتشرشده در Scientific Reports نیز سیستم Photonic Fence توانسته حرکت حشرات را ردیابی و با پالس لیزر به آن‌ها آسیب مرگبار وارد کند.

یکی از جذاب‌ترین قسمت‌های این فناوری، ردیابی حرکت پشه است. پشه یک هدف ثابت نیست؛ مدام تغییر جهت می‌دهد و به همین دلیل سیستم باید بتواند موقعیت آن را در لحظه‌های مختلف محاسبه کند.

پژوهش‌های انجام‌شده روی سیستم‌های ردیابی حشرات نشان می‌دهند که برای این کار می‌توان موقعیت حشره را در فضای سه‌بعدی محاسبه و مسیر پرواز آن را بازسازی کرد. در سیستم‌های پیشرفته‌تر، اطلاعات ردیابی به بخش هدف‌گیری منتقل می‌شود تا لیزر بتواند موقعیت مناسب برای شلیک را محاسبه کند.

حتی سرعت پرواز پشه نیز در این محاسبات اهمیت دارد. در یک مطالعه روی Aedes aegypti، سرعت معمول پرواز این پشه حدود ۰٫۴ تا ۱ متر بر ثانیه گزارش شده است؛ یعنی دستگاه باید بتواند با هدفی کوچک و در حال حرکت، در کسری از ثانیه کنار بیاید.

لیزر چطور پشه را هدف می‌گیرد؟

در نمونه‌های جدید، سیستم ابتدا موقعیت هدف را مشخص می‌کند و سپس مکانیزم هدایت لیزر، پرتو را به سمت همان نقطه می‌برد. شرکت سازنده Photon Matrix توضیح می‌دهد که LiDAR موقعیت پشه را مشخص می‌کند و یک سیستم حرکتی موسوم به galvo جهت لیزر را تنظیم می‌کند.

ایده اصلی این است که به جای پخش کردن مواد شیمیایی در محیط یا استفاده از تله‌های معمولی، دستگاه بتواند هدف مشخصی را شناسایی و به شکل فیزیکی با آن مقابله کند.

 آیا این همان دستگاهی است که پشه را وسط هوا می‌زند؟

برخی سیستم‌ها، مانند فناوری‌های تحقیقاتی Photonic Fence، برای شناسایی و هدف‌گیری حشرات در حال پرواز طراحی شده‌اند و حتی آزمایش‌های علمی برای از بین بردن پشه‌ها با لیزر انجام شده است. اما محصولاتی که برای مصرف‌کننده معرفی شده‌اند ممکن است از نظر نوع لیزر، برد، الگوریتم تشخیص، شرایط ایمنی و نحوه درگیری با پشه با نمونه‌ های آزمایشگاهی تفاوت داشته باشند. بنابراین بهتر است ادعا نکنیم هر دستگاه تجاری موجود الزاماً هر پشه‌ای را در هر شرایطی در وسط هوا می‌زند.

جالب اینکه ایده شکار هوشمند پشه‌ها چند سال قبل هم مطرح شده بود. شرکت Bzigo دستگاهی ساخته بود که با استفاده از دوربین مادون قرمز، الگوریتم‌های بینایی کامپیوتری و لیزر نشانگر پشه را هنگام پرواز دنبال می‌کرد و پس از فرود، محل آن را به کاربر نشان می‌داد. این دستگاه قرار نبود پشه را با لیزر بکشد؛ هدفش این بود که بالاخره جای پشه را به شما نشان دهد تا بتوانید آن را از بین ببرید.

نسل جدیدتر این ایده، یک قدم جلوتر رفته و تلاش می‌کند تشخیص، ردیابی و هدف‌گیری را در یک سیستم خودکار ترکیب کند.

 قیمت این دستگاه چقدر است؟

قیمت هم دقیقا در حد یک وسیله معمولی ضدپشه نیست. طبق گزارش Tom’s Hardware در آگوست ۲۰۲۶، نسخه مادون‌ قرمز خانگی Photon Matrix حدود ۹۸۸ دلار قیمت دارد و نسخه آبی برای کاربردهای صنعتی حدود ۱٬۰۸۸ دلار عرضه شده است. این گزارش همچنین می‌گوید محصول از مرحله تأمین مالی جمعی عبور کرده و وارد تولید شده است.

بنابراین فعلا نمی‌توان گفت این فناوری قرار است به‌زودی جای اسپری و دستگاه‌های ساده ضدپشه را در هر خانه‌ای بگیرد؛ قیمت بالای آن هنوز یک مانع جدی است.

آیا دستگاه پشه کش لیزری خطرناک است؟

وقتی پای لیزر و هدف‌گیری خودکار وسط باشد، ایمنی مهم‌ترین موضوع است. دستگاهی که قرار است در خانه کار کند نباید بدون در نظر گرفتن حضور انسان، حیوانات خانگی یا موانع، پرتو پرقدرت را به صورت تصادفی شلیک کند.

به همین دلیل سازندگان این محصولات روی سیستم‌های تشخیص هدف و لایه‌های ایمنی تأکید دارند. برای نمونه، محصولات جدیدتر ادعا می‌کنند سیستم تشخیص و هدف‌گیری آنها برای تمرکز روی اهدافی در ابعاد حشرات طراحی شده است.

شاید عجیب به نظر برسد، اما فناوری ردیابی حشرات با دوربین، LiDAR و هوش مصنوعی دیگر صرفاً یک ایده عجیب نیست. از پروژه‌ های تحقیقاتی که سال‌ ها روی ردیابی و هدف‌گیری حشرات کار کرده‌اند تا دستگاه‌های تجاری جدید، مسیر مشخصی شکل گرفته است: پیدا کردن پشه، تشخیص حرکت آن، پیش‌ بینی مسیر و در نهایت مقابله با آن.

البته این فناوری هنوز آن «دفاع لیزری بی‌ نقص» که در ویدئوهای تبلیغاتی می‌بینیم نیست و درباره عملکرد واقعی محصولات تجاری، آزمایش‌ های مستقل بیشتری لازم است.

دیگران میخوانند :بیلی بیلی چین؛ رقیب جدید یوتیوب که در دنیای ویدئو سر و صدا کرده است