غلظت خون اصطلاحی عمومی است که برای افزایش شمارش گلبول های قرمز، هموگلوبین یا هماتوکریت به کار میرود. علت این افزایش در هر فرد متفاوت است، به همین دلیل نمیتوان همه موارد را با روش های خانگی مدیریت کرد. کم آبی بدن، مصرف دخانیات، سکونت در ارتفاعات و برخی بیماری های زمینه ای از مهمترین عوامل ایجاد آن هستند.
اگر نتیجه آزمایش خون شما هموگلوبین یا هماتوکریت بالا نشان میدهد، پزشک باید پیش از هر اقدامی علت را مشخص کند. در کنار پیگیری پزشکی، اصلاح برخی عادت های روزمره میتواند از سلامت گردش خون محافظت کند و از کم آبی جلوگیری کند.
در این مقاله درمورد درمان خانگی غلظت خون میگوییم، با شادمگ همراه شوید.
تأمین مایعات کافی
کم آبی بدن حجم پلاسما را کاهش میدهد و غلظت نسبی خون را بالا میبرد. بنابراین مصرف منظم آب ساده ترین اقدام پیشگیرانه است. بهتر است آب را در طول روز به تدریج بنوشید و در هوای گرم، تعریق زیاد یا فعالیت بدنی، مصرف مایعات را افزایش دهید.
با این حال، آب نمیتواند غلظت خون ناشی از بیماری های زمینه ای را برطرف کند. اگر آزمایش های شما به طور مکرر مقادیر بالا نشان میدهد، بررسی علت اصلی ضروری است.
رژیم غذایی متعادل
رژیم غذایی سرشار از میوه و سبزیجات، سلامت قلب و عروق را تقویت میکند. پرتقال، کیوی، انواع توت و سبزی های متنوع میتوانند بخشی از این الگوی غذایی باشند. با وجود این، هیچ ماده غذایی خاصی به عنوان درمان قطعی غلظت خون شناخته نشده است.
ترک دخانیات
استعمال سیگار سطح کربن مونوکسید خون را بالا میبرد و در بعضی افراد بدن را به تولید گلبول قرمز بیشتر تحریک میکند. از این رو ترک سیگار یکی از مؤثرترین تغییرات سبک زندگی برای افراد دارای هماتوکریت یا شمارش گلبول قرمز بالا محسوب میشود.
فعالیت بدنی منظم
پیاده روی، دوچرخه سواری سبک و سایر ورزش های متناسب با توان جسمی، عملکرد قلب و عروق را بهبود میدهند. اما فعالیت بدنی جایگزین ارزیابی پزشکی نیست، بهویژه اگر سردرد مکرر، سرگیجه، اختلال بینایی یا درد قفسه سینه دارید.
جایگاه عرقیات و داروهای گیاهی
برخی افراد بر اساس باورهای طب سنتی از عرقیات و گیاهان مختلف برای «رقیق سازی خون» استفاده میکنند، اما شواهد علمی کافی برای اثربخشی آن ها در درمان غلظت خون وجود ندارد. افزون بر این، برخی گیاهان و مکمل ها با داروهای ضدانعقاد تداخل دارند یا خطر خونریزی را افزایش میدهند. به همین دلیل مصرف خودسرانه آن ها بدون اطلاع پزشک توصیه نمیشود.
فصد و فلبوتومی درمانی
فصد در طب سنتی به معنای خارج کردن خون از رگ است و امروز معادل پزشکی آن، فلبوتومی درمانی نام دارد. پزشک در برخی انواع افزایش گلبول قرمز، مانند پلیسایتمی ورا، این روش را بهعنوان بخشی از برنامه درمان تجویز میکند. در این روش، پزشک مقدار خونی را که باید خارج شود و فاصله جلسات را بر اساس آزمایشهای بیمار تعیین میکند و پیشرفت درمان را با آزمایشهای پیاپی پیگیری میکند.
فلبوتومی درمانی با اهدای خون معمول تفاوت دارد و نباید صرفاً بر پایه شنیدن اصطلاح «غلظت خون» و بدون تشخیص پزشک انجام شود. اگر بدون شناخت علت، خونگ یری مکرر انجام دهید، ممکن است به کمبود آهن و کمخونی دچار شوید.
حجامت و غلظت خون
حجامت یکی از روش های رایج در طب سنتی است و گروهی از مردم آن را برای «کم کردن غلظت خون» انتخاب میکنند. اما شواهد علمی معتبر و کافی برای اثربخشی حجامت در درمان غلظت خون وجود ندارد. این روش با فلبوتومی درمانی هم یکسان نیست، چون در حجامت مقدار خون خارجشده استاندارد و قابل کنترل نیست و پزشک آن را بر اساس آزمایش تنظیم نمیکند. بنابراین حجامت جایگزین درمان پزشکی در افراد دارای هماتوکریت یا هموگلوبین بالا نیست.
حجامت خطرهایی هم دارد. اگر ابزار استریل نباشد یا چند نفر از یک وسیله استفاده کنند، خطر انتقال عفونتهای خونی مانند هپاتیت B، هپاتیت C و HIV بالا میرود. تکرار حجامت هم میتواند به کبودی، عفونت پوستی، جای زخم و افت فشار یا سرگیجه منجر شود. کسانی که کم خونی، کمبود آهن، مشکلات انعقادی یا بیماری زمینهای دارند و کسانی که داروی رقیقکننده خون مصرف میکنند، باید حتماً قبل از حجامت با پزشک مشورت کنند.
اگر میخواهید حجامت انجام دهید، آن را جایگزین پیگیری پزشکی نکنید. مراجعه به مرکز مجاز، استفاده از ابزار یکبارمصرف و اطلاع دادن به پزشک معالج حداقل شرایط ایمنی این کار است.
زمان مراجعه به پزشک
اگر آزمایش خون شما هموگلوبین یا هماتوکریت را بالاتر از محدوده مرجع نشان میدهد، نتیجه را حتماً با پزشک مرور کنید، بهویژه وقتی این افزایش در آزمایشهای تکراری نیز دیده میشود. سردرد شدید یا مکرر، سرگیجه، تاری دید، تنگی نفس، درد قفسه سینه، ضعف ناگهانی و بیحسی نیز نیازمند ارزیابی فوری پزشکی هستند.
جمعبندی
مدیریت خانگی غلظت خون به علت آن وابسته است و هیچ خوراکی، دمنوش یا روش خانگی درمان قطعی محسوب نمیشود. مصرف کافی آب، ترک سیگار، تغذیه متعادل و ورزش منظم اجزای یک سبک زندگی سالماند. حجامت و فصد هم بدون تشخیص پزشک جایگزین درمان نیستند و فقط فلبوتومی تحت نظر پزشک برای بعضی بیماران کاربرد درمانی دارد. اگر هموگلوبین یا هماتوکریت بهطور مداوم بالاست، مهمترین اقدام شناسایی و درمان علت زمینهای زیر نظر پزشک است.
دیگران میخوانند : چرا همیشه خستهایم؟ ۷ دلیل رایج خستگی مداوم
