درمان تپش قلب ناشی از استرس
گاهی یک خبر ناخوشایند، یک موقعیت پراسترس، امتحان، جلسه مهم یا حتی یک فکر نگرانکننده کافی است تا قلبمان ناگهان با سرعت بیشتری بزند. تپش قلب در زمان استرس اتفاق نسبتاً شایعی است و معمولاً با کاهش تنش و آرام شدن بدن فروکش میکند. اما سؤال مهم این است که در زمان استرس برای کنترل تپش قلب انجام چه کاری به ما کمک بیشتری می کند؟
در این مطلب علت تپش قلب هنگام استرس، راههای آرام کردن ضربان قلب در همان لحظه، روشهای کاهش دفعات آن در طولانیمدت و نحوه کمک به فردی که دچار این حالت شده است را بررسی میکنیم. برای بررسی درمان تپش قلب ناشی از استرس در این مقاله شادمگ با ما همراه باشید.
تپش قلب ناشی از استرس چگونه رخ می دهد؟
وقتی بدن احساس خطر یا فشار روانی میکند، وارد حالت «مبارزه یا فرار» میشود. در این شرایط با ترشح هورمونهای استرس، بدن خود را برای واکنش سریع آماده میکند. یکی از نتیجههای این واکنش، افزایش ضربان قلب است تا خون سریعتر به اندامهای مختلف برسد.
به همین دلیل ممکن است هنگام اضطراب احساس کنید قلبتان میکوبد، تند میزند، چند ضربان را جا میاندازد یا در قفسه سینه میلرزد. استرس، اضطراب و حملات پانیک از محرکهای شناختهشده تپش قلب هستند.
این حالت در بسیاری از افراد خطرناک نیست و با برطرف شدن عامل استرسزا کمتر میشود؛ با این حال، نباید هر نوع تپش قلب را بدون بررسی به استرس نسبت داد.
چگونه تشخیص دهیم که تپش قلب ناشی از استرس است؟
تشخیص قطعی علت تپش قلب فقط بر اساس احساس فرد امکانپذیر نیست. با این حال، اگر تپش قلب درست در زمان یک موقعیت پراسترس شروع شود و همراه با علائمی مانند احساس نگرانی، تنفس سریع، لرزش، تعریق یا احساس ترس باشد و پس از آرام شدن شرایط کاهش پیدا کند، استرس میتواند یکی از علتهای احتمالی باشد.
با این وجود، شباهت علائم اضطراب با بعضی مشکلات قلبی باعث میشود نتوانیم تنها از روی علائم، علت را با اطمینان مشخص کنیم. اگر تپش قلب مرتب تکرار میشود، بیشتر می شود یا بدون هیچ دلی مشخصی رخ میدهد، بررسی های بیشتر پزشکی توصیه می شود.
درمان تپش قلب ناشی از استرس؛ همان لحظه چه کار کنیم؟
اگر در یک موقعیت پراسترس ضربان قلبتان بالا رفت، اولین کار این است که با ترسیدن از تپش قلب، اضطراب بیشتری ایجاد نکنید. نگرانی درباره ضربان قلب، باعث تشدید اضطراب می شود.
۱. درمان تپش قلب ناشی از استرس با تنفس آرام
در یک جای نسبتاً آرام بنشینید و شانههایتان را رها کنید. سپس بهآرامی از بینی نفس بکشید و بدون فشار، بازدم را از دهان انجام دهید.
هنگام دم و بازدم بهآرامی تا پنج بشمارید و این کار را برای چند دقیقه متوالی ادامه دهید. تمرین منظم تنفس آرام میتواند به کاهش استرس و آرامش بدن کمک کند.
نکته مهم این است که نفسهای خیلی عمیق و سریع نکشید. هدف، آرام و منظم کردن تنفس است، نه پر کردن بیش از حد ریهها.
۲. درمان تپش قلب ناشی از استرس با دور شدن از عامل تنش
اگر امکان دارد برای چند دقیقه از محیط یا موقعیتی که باعث استرس شده فاصله بگیرید. بنشینید، کمی آب بنوشید و به خودتان فرصت بدهید تا بدنتان از حالت هشدار خارج شود.
گاهی چند دقیقه فاصله گرفتن از یک بحث، صدای زیاد، جمعیت یا موقعیت پراسترس میتواند کمک چشمگیری در کاهش شدت اضطراب کند.
۳. درمان تپش قلب ناشی از استرس با پرت کردم حواس از تپش قلب
وقتی مدام نبض خود را بررسی میکنیم یا منتظر ضربان بعدی هستیم، بیشتر متوجه تپش قلب شده و نگرانیمان افزایش پیدا می کند.
به جای تمرکز مداوم روی ضربان قلب، توجه خود را به محیط اطراف، یک گفتوگوی آرام، موسیقی ملایم یا فعالیت سادهای که ذهن را درگیر میکند منتقل کنید.
۴. درمان تپش قلب ناشی از استرس با حذف محرک ها
قهوه، نوشیدنیهای انرژیزا، نیکوتین و برخی داروهای محرک میتوانند سبب تشدید تپش قلب شوند. بنابراین توصیه می شود در هنگام بروز این حالت بهتر است سراغ چنین محرکهایی نروید.
درمان تپش قلب ناشی از استرس در طولانیمدت؛ چطور دفعات آن را کمتر کنیم؟
اگر تقریباً هر بار که تحت فشار روانی قرار میگیرید دچار تپش قلب میشوید، فقط کنترل کردن علائم در همان لحظه کافی نیست. بهتر است روی کاهش سطح استرس و شناخت محرکهای خودتان در طولانی مدت هم کار کنید.
خواب کافی و منظم
کمبود خواب میتواند تحمل بدن در برابر فشارهای روزمره را کاهش دهد. داشتن ساعت خواب منظم و خواب کافی میتواند بخشی از برنامه مدیریت و کاهش سطح استرس باشد.
فعالیت بدنی منظم
پیادهروی، دوچرخهسواری، شنا یا فعالیتهای بدنی متناسب با شرایط فرد میتوانند به مدیریت استرس کمک کنند. فعالیت بدنی یکی از راهکارهای توصیهشده برای بهبود حال روانی و کاهش فشارهای روزمره است.
کاهش مصرف کافئین و محرکها
اگر متوجه شدهاید بعد از قهوه، نوشیدنی انرژیزا یا بعضی محرکها بیشتر دچار تپش قلب میشوید، مقدار مصرف را بررسی کنید. این مواد در بعضی افراد میتوانند ضربان قلب را افزایش دهند یا احساس تپش قلب را تشدید کنند.
تمرین آرامسازی را به زمان حمله موکول نکنید
تمرین تنفس و آرامسازی فقط برای زمانی نیست که قلبتان تند میزند. اگر این تمرینها را در شرایط عادی هم انجام دهید، به بخشی از برنامه روزانه مدیریت استرس تبدیل میشوند.
NHS، توصیه میکند :
<<You will get the most benefit if you do it regularly, as part of your daily routine>>
<<انجام تمرین های تنفسی به صورت مرتب، تاثیر بیشتری در کاهش تپش قلب های ناشی از استرس دارد.>>
پیدا کردن عامل اصلی استرس
اگر تپش قلب مرتباً در موقعیتهای خاصی اتفاق میافتد، زمان و شرایط آن را یادداشت کنید. مثلاً بنویسید چه اتفاقی افتاده بود، چه نوشیدنیای مصرف کرده بودید، چند ساعت خوابیده بودید و تپش قلب چقدر طول کشید.
این اطلاعات میتواند به پیدا کردن الگوها کمک کند و در صورت مراجعه به پزشک نیز اطلاعات مفیدی برای ارائه دارید.
اگر فرد دیگری به دلیل استرس دچار تپش قلب شد، چه کار کنیم؟
اگر شخصی جلوی شما دچار تپش قلب و اضطراب شد، مهمترین کار این است که محیط را آرام کنید. با صدای آرام با او صحبت کنید و از گفتن جملاتی مانند «چیزی نیست، خودت را کنترل کن» یا ایجاد ترس بیشتر خودداری کنید.
اگر شرایط اجازه میدهد، او را در وضعیت راحتی بنشانید و از او بخواهید آرام و منظم نفس بکشد. میتوانید چند دقیقه در کنار او بمانید و اجازه دهید بدون عجله آرام شود.
همچنین به هیچ عنوان او را تشویق به مصرف دارو برای پایین آوردن ضربان قلببدون تجویز نکنید.
اگر تپش قلب با درد یا فشار قفسه سینه، تنگی نفس شدید، سرگیجه شدید، احساس غش یا غش کردن همراه است، نباید آن را صرفاً به استرس نسبت داد و باید فوراً از خدمات اورژانسی کمک گرفت.
اگر فرد بیهوش شده و تنفس طبیعی ندارد، موضوع دیگر صرفاً تپش قلب ناشی از استرس نیست و باید فوراً با خدمات اورژانسی تماس گرفته شود و در صورت آموزشدیدگی، اقدامات احیای قلبی ریوی آغاز شود.
چه زمانی برای تپش قلب ناشی از استرس به پزشک مراجعه کنیم؟
اگر تپش قلب مرتب تکرار میشود، مدت بیشتری طول میکشد، شدت آن در حال افزایش است یا حتی زمانی که استرس ندارید اتفاق میافتد، بهتر است علت آن بررسی شود. سابقه بیماری قلبی یا سابقه مشکلات قلبی در خانواده نیز حائز اهمیت است.
پزشک ممکن است بر اساس شرایط فرد، معاینه، نوار قلب یا بررسیهای دیگری را برای پیدا کردن علت تپش قلب در نظر بگیرد.
یک نکته مهم درباره درمان تپش قلب ناشی از استرس
اگرچه استرس یکی از علتهای شایع تپش قلب است، اما خوددرمانی و فرض کردن اینکه «حتماً از اضطراب است»، کار درستی نیست. بعضی مشکلات ریتم قلب و بیماریهای دیگر نیز میتوانند احساس تپش قلب ایجاد کنند. بنابراین تکرار یا تغییر الگوی این علامت نشانه لزوم به بررسی پزشکی است.
دیگران می خوانند: ۹ دارویی که نباید همراه قهوه مصرف شوند
